Sáu thanh, sáu từ khác nhau
Trong tiếng Việt, cao độ của giọng là một phần của từ chứ không phải cảm xúc. Cùng một tiếng ma đọc ở sáu cao độ khác nhau là sáu từ khác nhau. Có đúng sáu thanh, và năm thanh được ghi bằng một dấu nhỏ.
| Thanh | Dấu trên chữ a | Giọng đi thế nào | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| ngang | a | bằng phẳng và cao | ma |
| huyền | à | đi xuống thấp dần | mà |
| sắc | á | đi lên nhanh | má |
| hỏi | ả | xuống rồi lên lại | mả |
| ngã | ã | lên và có tiếng ngắt ở giữa | mã |
| nặng | ạ | xuống thấp rồi dừng ngay | mạ |
Dấu đặt ở đâu
Năm dấu được đặt trên nguyên âm chính của tiếng: à á ả ã nằm ở trên, còn dấu nặng ạ nằm ở dưới. Thanh ngang không có dấu – một tiếng không dấu vẫn có thanh, đó là thanh bằng.
Tôi mua bàn.
Tôi bán bàn.
Một tiếng, sáu từ
| Từ | Thanh | Nghĩa |
|---|---|---|
| ma | ngang | hồn người chết |
| mà | huyền | từ nối |
| má | sắc | mẹ ở miền Nam |
| mả | hỏi | chỗ chôn người chết |
| mã | ngã | con ngựa trong từ cũ |
| mạ | nặng | cây lúa non |
hỏi và ngã là cặp thanh khó nhất với người học. hỏi đi xuống rồi lên lại một cách mượt mà. ngã cũng đi lên nhưng có một tiếng ngắt trong cổ họng ở giữa, như thể âm bị cắt làm đôi. Ở miền Nam hai thanh này nhập làm một nên nhiều người đọc giống nhau.
Từ vựng của bài này
| Từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| thanh điệu | thanh điệu | Thanh điệu là phần khó nhất. |
| dấu sắc | dấu sắc | Chữ á mang dấu sắc. |
| dấu huyền | dấu huyền | Chữ à mang dấu huyền. |
| dấu hỏi | dấu hỏi | Chữ ả mang dấu hỏi. |
| dấu ngã | dấu ngã | Chữ ã mang dấu ngã. |
| dấu nặng | dấu nặng | Dấu nặng nằm dưới chữ. |
| ma | ma | Trẻ con sợ ma. |
| mà | mà | Nhà nhỏ mà đẹp. |
| bàn | bàn | Cái bàn này rất to. |
| bán | bán | Chị ấy bán cà phê. |
| bạn | bạn | Tôi có nhiều bạn. |
| giọng | giọng | Giọng của bạn rất hay. |
Bài tập
Trong ứng dụng, bài học này có 10 bài tập:
- chọn đáp án: 3
- nối cặp: 2
- điền vào chỗ trống: 2
- ghép câu: 1
- dịch câu: 1
- nghe và gõ: 1
Thử bài đầu tiên
Tiếng Việt có bao nhiêu thanh?
Đáp án, các bài tập còn lại, âm thanh và tiến độ của bạn nằm trong ứng dụng – miễn phí ở A0 và A1.