Bài học này cho bạn những gì
Có một ý xuyên suốt cả ba bài: lời chào tiếng Việt không bao giờ chỉ gồm một tiếng. chào, cảm ơn và xin lỗi đều là động từ, và mỗi từ ấy đều gọi người đối diện bằng một từ xưng hô – anh, chị, em, cô, bạn. Phép lịch sự được thêm vào ở cuối câu bằng tiếng ạ, chứ không phải bằng một từ thần kỳ nghĩa là please.
| Tình huống | Bạn nói gì |
|---|---|
| gặp một người nam lớn hơn mình một chút | Chào anh. |
| chào cả một nhóm người | Xin chào các bạn. |
| học trò chào cô giáo | Em chào cô ạ. |
| lúc ra về | Tạm biệt anh. |
| kết thúc cuộc gặp một cách thân tình | Hẹn gặp lại chị. |
Câu hỏi có hoặc không đặt điều muốn hỏi vào giữa có và không, còn câu trả lời thì nhắc lại chính từ ấy thay vì nói vâng: Tôi khỏe. Muốn phủ định thì đặt không ở trước: Tôi không khỏe. Câu trả lời trung dung và thật lòng nhất là Bình thường.
| Câu hỏi | Câu trả lời |
|---|---|
| Anh có khỏe không? | Cảm ơn anh, tôi khỏe. |
| Chị có mệt không? | Tôi không mệt. |
| Bạn có khỏe không? | Bình thường. |
Lời cảm ơn và lời xin lỗi được dựng y như lời chào – câu nói cộng với từ xưng hô – nhưng cách đáp lại thì khác nhau. Đáp lời cảm ơn là Không có gì; đáp lời xin lỗi là Không sao. Đây chính là chỗ người học hay nhầm nhất trong bài.
| Dạng | Nghĩa |
|---|---|
| ạ | sự lễ phép đặt ở cuối câu |
| có ... không | khung câu hỏi có hoặc không |
| không có gì | câu đáp lại lời cảm ơn |
| không sao | câu đáp lại lời xin lỗi |
| dạ | tiếng lễ phép đặt trước câu trả lời |
Em chào cô ạ.
Nếu chỉ nhớ được một điều từ bài học này, hãy nhớ rằng chọn đúng từ xưng hô chính là toàn bộ phép lịch sự. Dùng đúng anh, chị, em, cô thì một câu giản dị cũng nghe kính trọng; dùng sai thì thêm bao nhiêu chữ cũng không cứu được.
Từ vựng của bài này
| Từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| chào | chào | Em chào anh ạ. |
| xin chào | xin chào | Xin chào cô. |
| ạ | ạ | Dạ, em cảm ơn cô ạ. |
| khỏe | khỏe | Chị Lan rất khỏe. |
| bình thường | bình thường | Tôi vẫn bình thường. |
| cảm ơn | cảm ơn | Cảm ơn bạn nhiều. |
| xin lỗi | xin lỗi | Xin lỗi anh, tôi mệt. |
| không có gì | không có gì | Vâng, không có gì. |
| tạm biệt | tạm biệt | Tạm biệt các bạn. |
Bài tập
Trong ứng dụng, bài học này có 11 bài tập:
- chọn đáp án: 4
- nối cặp: 1
- điền vào chỗ trống: 2
- ghép câu: 1
- dịch câu: 2
- nghe và gõ: 1
Thử bài đầu tiên
Câu nào là câu học trò thưa với cô giáo của mình?
Đáp án, các bài tập còn lại, âm thanh và tiến độ của bạn nằm trong ứng dụng – miễn phí ở A0 và A1.