Lingua
Trong một gia đình Hàn Quốc, buổi đầu đến nhà ra mắt bố mẹ người yêu hiếm khi chỉ là một bữa cơm. Nhiều khi đó là lúc mối quan hệ được chính thức thừa nhận, và bố mẹ sẽ để ý hai điều trước cả khi bạn kịp nói gì: bạn cúi chào thế nào và bạn nói chuyện với họ ra sao. Bạn không cần nói tiếng Hàn trôi chảy. Chỉ cần một ít câu đúng mức lễ phép, nói chậm và tự tin.
Dưới đây là ba mươi câu cho buổi ra mắt, từ lúc bước vào cửa đến lúc chào ra về, viết bằng Hangul kèm cách đọc cho người Việt. Tiếp theo là những phép lịch sự mà bố mẹ người Hàn coi là đương nhiên, các lỗi người nước ngoài hay mắc và kế hoạch chuẩn bị trong hai tuần.
Những điều chính
- Với bố mẹ người yêu, luôn dùng lối nói kính trọng, 존댓말 (jondaenmal), kể cả khi họ nói với bạn thân mật. Người Việt quen đổi đại từ theo vai vế, xưng "con" với hai bác; tiếng Hàn thì đặt sự kính trọng vào đuôi của từng động từ, nhất là -요 (-yo) và -습니다 (-seumnida).
- Cử chỉ nói nhiều không kém lời nói: cúi chào khi gặp, đưa và nhận bằng hai tay, chờ người lớn nhất cầm thìa rồi mới ăn. Những điều này người Việt vốn đã quen, nên bạn có lợi thế.
- Ba mươi câu là nhiều cho một buổi tối. Hãy chọn mười câu hợp với gia đình ấy, tập to thành tiếng cùng người yêu, phần còn lại coi như thêm.
Trước buổi ra mắt
- Hỏi người yêu về nếp nhà. Có bố mẹ rất thoải mái, có bố mẹ chờ một lời chào trang trọng. Hỏi luôn cách xưng hô: đa số người nước ngoài gọi là 아버님 (abeonim) và 어머님 (eomeonim), cách gọi "bố" và "mẹ" một cách kính trọng, nhưng người hiểu gia đình nhất vẫn là người yêu bạn.
- Mang quà. Một hộp trái cây đẹp, một món quà thực phẩm chất lượng hoặc đặc sản Việt Nam như cà phê hay trà là lựa chọn kinh điển. Trao bằng hai tay, ngay sau lời chào.
- Chuẩn bị cho câu hỏi riêng tư. Tuổi, công việc, gia đình và dự định là chuyện bình thường trong buổi gặp đầu tiên ở Hàn Quốc, giống như ở nhà mình. Hãy chuẩn bị cho mỗi câu một lời đáp ngắn.
- Ăn mặc chỉn chu và đến đúng giờ. Giày dép để ở cửa, nên nhớ chọn cả tất cho tươm tất.
30 câu
Cách đọc theo phiên âm La-tinh chính thức, viết theo cách phát âm thật. Đọc eo gần như "ơ" nhưng mở miệng rộng hơn, eu như "ư", ae và e như "e", o như "ô". Y đứng trước nguyên âm là âm lướt, yo đọc như "iô"; j gần như "ch" nhẹ, ch là "ch" bật hơi, s như "x". Phụ âm đôi kk, tt, pp, ss căng và gắt, không bật hơi; k, t, p ở cuối âm tiết đọc tắc, giống "c", "t", "p" cuối trong tiếng Việt. ○○ là chỗ điền tên hoặc một từ.
Chào hỏi và những câu đầu tiên
| Tiếng Hàn | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 안녕하세요. | an-nyeong-ha-se-yo | Con chào hai bác. Lời chào an toàn vào bất cứ lúc nào. |
| 처음 뵙겠습니다. | cheo-eum bwep-kke-sseum-ni-da | Rất hân hạnh, nghĩa đen là "lần đầu con được diện kiến". |
| 저는 ○○(이)라고 합니다. | jeo-neun ○○(i)-ra-go ham-ni-da | Con tên là ○○. Thêm i nếu tên kết thúc bằng phụ âm. |
| 만나 뵙게 되어 정말 반갑습니다. | man-na bwep-kke doe-eo jeong-mal ban-gap-sseum-ni-da | Con thật sự rất vui được gặp hai bác. |
| 말씀 많이 들었습니다. | mal-sseum ma-ni deu-reo-sseum-ni-da | Con đã được nghe kể nhiều về hai bác. |
| 초대해 주셔서 감사합니다. | cho-dae-hae ju-syeo-seo gam-sa-ham-ni-da | Con cảm ơn hai bác đã mời con. |
Kính ngữ và lời nhờ
| Tiếng Hàn | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 아버님, 어머님 | a-beo-nim, eo-meo-nim | Thưa bố, thưa mẹ: cách gọi kính trọng dành cho bố mẹ người yêu. |
| 약소하지만 받아 주세요. | yak-sso-ha-ji-man ba-da ju-se-yo | Chút quà mọn, mong hai bác nhận cho. |
| 앞으로 잘 부탁드립니다. | a-peu-ro jal bu-tak-tteu-rim-ni-da | Nghĩa đen là "từ nay mong hai bác thương", câu kết quen thuộc khi giới thiệu. |
| 한국어를 아직 잘 못해요. | han-gu-geo-reul a-jik jal mo-tae-yo | Con nói tiếng Hàn chưa giỏi. |
| 천천히 말씀해 주시겠어요? | cheon-cheon-hi mal-sseum-hae ju-si-ge-sseo-yo | Bác nói chậm giúp con được không ạ? |
| 다시 한번 말씀해 주시겠어요? | da-si han-beon mal-sseum-hae ju-si-ge-sseo-yo | Bác nói lại giúp con một lần nữa được không ạ? |
Trong bữa ăn
| Tiếng Hàn | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 집이 참 아늑하네요. | ji-bi cham a-neu-ka-ne-yo | Nhà mình ấm cúng quá ạ. |
| 잘 먹겠습니다. | jal meok-kke-sseum-ni-da | Nói trước khi ăn, nghĩa đen "con sẽ ăn ngon": lời cảm ơn người nấu, giống như câu "con mời hai bác". |
| 정말 맛있어요. | jeong-mal ma-si-sseo-yo | Ngon quá ạ. |
| 음식 솜씨가 정말 좋으세요. | eum-sik som-ssi-ga jeong-mal jo-eu-se-yo | Bác nấu ăn khéo quá. |
| 이건 어떻게 만드셨어요? | i-geon eo-tteo-ke man-deu-syeo-sseo-yo | Món này bác làm thế nào ạ? |
| 조금 더 먹어도 될까요? | jo-geum deo meo-geo-do doel-kka-yo | Con ăn thêm một chút được không ạ? |
| 잘 먹었습니다. | jal meo-geo-sseum-ni-da | Nói sau khi ăn, nghĩa đen "con đã ăn ngon": cảm ơn bữa cơm. |
| 제가 도와드릴게요. | je-ga do-wa-deu-ril-kke-yo | Để con giúp ạ. |
Trò chuyện
| Tiếng Hàn | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| ○○에서 왔습니다. | ○○-e-seo wat-sseum-ni-da | Con đến từ ○○. |
| 저는 ○○(으)로 일하고 있습니다. | jeo-neun ○○(eu)-ro il-ha-go it-sseum-ni-da | Con làm nghề ○○. |
| 한국어를 배우고 있어요. | han-gu-geo-reul bae-u-go i-sseo-yo | Con đang học tiếng Hàn. |
| 이건 한국어로 뭐라고 해요? | i-geon han-gu-geo-ro mwo-ra-go hae-yo | Cái này tiếng Hàn gọi là gì ạ? |
| ○○ 씨 덕분에 매일 행복해요. | ○○ ssi deok-ppu-ne mae-il haeng-bo-kae-yo | Nhờ có ○○ mà ngày nào con cũng hạnh phúc. |
Cảm ơn và chào ra về
| Tiếng Hàn | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 신경 써 주셔서 감사합니다. | sin-gyeong sseo ju-syeo-seo gam-sa-ham-ni-da | Con cảm ơn hai bác đã chu đáo, vất vả vì con. |
| 오늘 정말 즐거웠습니다. | o-neul jeong-mal jeul-geo-wot-sseum-ni-da | Hôm nay con thật sự rất vui. |
| 다음에 또 뵙겠습니다. | da-eu-me tto bwep-kke-sseum-ni-da | Hẹn lần sau con lại đến thăm hai bác. |
| 안녕히 계세요. | an-nyeong-hi gye-se-yo | Con chào hai bác ạ, người ra về nói với người ở lại. |
| 건강하세요. | geon-gang-ha-se-yo | Hai bác giữ gìn sức khỏe: lời chào ấm áp dành cho người lớn tuổi. |
Phép lịch sự mà bố mẹ người Hàn coi là đương nhiên
- Cúi chào trước. Hơi cúi người từ thắt lưng cùng câu 안녕하세요 chính là lời chào. Nếu bố đưa tay ra, hãy bắt tay và hơi cúi người, tay trái khẽ đỡ lấy cẳng tay phải.
- Hai tay cho mọi thứ trao qua lại với người lớn: món quà, cái ly, cái đĩa, tấm danh thiếp.
- Người lớn ăn trước. Chờ bố hoặc mẹ cầm thìa rồi mới ăn, và đừng rời bàn trước họ, trừ khi bạn xin phép giúp dọn.
- Đừng bưng bát cơm lên. Đây là điểm ngược hẳn với thói quen người Việt và dễ sai nhất. Ở Hàn Quốc, cơm và canh ăn bằng thìa, bát để yên trên bàn.
- Rượu có luật riêng. Khi bố mẹ rót cho bạn, cầm ly bằng hai tay; khi uống, hơi quay mặt sang một bên. Rót lại cho họ, không bao giờ tự rót cho mình. Không cụng ly "trăm phần trăm" như ở nhà; từ chối cũng được: 술은 잘 못 마셔요 (su-reun jal mon ma-syeo-yo) nghĩa là "con không uống được rượu".
- Người yêu có thể nói trống không với bố mẹ, bạn thì không. Ở nhà người yêu dùng 반말 (banmal), lối nói thân mật, là chuyện bình thường. Bắt chước thì không.
- Chào ra về là một nghi thức nhỏ. Bố mẹ thường tiễn ra cửa, thậm chí ra tận thang máy. Hãy nói 들어가세요 (deu-reo-ga-se-yo), "hai bác vào nhà đi ạ", để họ không phải tiễn xa hơn.
Những lỗi thường gặp
- Nói tiếng Hàn trong phim hoặc theo kiểu của người yêu. 고마워 (gomawo) và 사랑해 (saranghae) là dạng thân mật. Với bố mẹ phải là 감사합니다, và nếu có lúc cần thì 사랑해요.
- Dùng đại từ ngôi thứ hai. Tiếng Hàn tránh đại từ với người lớn, và 당신 (dangsin) nói với bố mẹ có thể nghe như gây sự. Chỗ mà tiếng Việt nói "bác", hãy nói 아버님 hoặc 어머님.
- Gọi bố mẹ bằng tên, kể cả khi họ tự giới thiệu tên. Ở Hàn Quốc gần như không bao giờ có chuyện đó.
- Cắm đũa thẳng vào bát cơm. Giống như ở Việt Nam, đó là cách dâng cơm cho người đã khuất.
- Từ chối mọi thứ. Hãy nếm mỗi món một chút. Xin thêm là lời khen người nấu, không phải tham ăn.
Kế hoạch hai tuần
- Ngày 1–3: lời chào. Mỗi ngày đọc to sáu câu đầu, ghi âm lại và so với cách người yêu nói.
- Ngày 4–6: bàn ăn. Ở nhà, nói 잘 먹겠습니다 trước mỗi bữa và 잘 먹었습니다 sau bữa, cho đến khi thành phản xạ.
- Ngày 7–9: câu hỏi. Chuẩn bị câu trả lời ngắn về tuổi, công việc, gia đình và chuyện hai người quen nhau. Người yêu đóng vai bố mẹ và hỏi bằng tiếng Hàn.
- Ngày 10–12: cả buổi ra mắt. Tập từ cửa vào đến thang máy, có cả cúi chào và trao quà bằng hai tay.
- Ngày 13–14: hoàn thiện. Nói chậm lại, mỗi câu chỉ sửa một âm, và chọn mười câu chắc chắn sẽ dùng.
Nếu Hangul vẫn trông như một bức tường, hãy bắt đầu từ đó: học một bảng chữ cái mới chỉ mất vài ngày, không phải vài tháng, và câu đọc bằng chữ gốc sẽ nhớ lâu hơn.
LinguaPair giúp bạn chuẩn bị thế nào
LinguaPair là ứng dụng để cùng nhau học ngôn ngữ của người yêu. Bạn mời người yêu, và hai tài khoản trở thành một cặp: bạn theo khóa tiếng Hàn của riêng mình qua những bài học ngắn, cấp độ A0 và A1 miễn phí, và mỗi người thấy được cấp độ và chuỗi ngày học của người kia. Các trò chơi đấu với nhau, như đấu dịch và đua từ vựng, được tạo từ chính từ vựng của hai bạn và biến những câu trên thành một cuộc thi. Còn vào ngày ra mắt, trình dịch trực tiếp chạy trên một chiếc điện thoại đặt ngay trên bàn: mỗi người nói bằng ngôn ngữ của mình, từng câu được dịch ngay, để bố mẹ hỏi được điều họ thật sự muốn biết và bạn trả lời được nhiều hơn chữ "vâng". Những từ trong các cuộc trò chuyện đó được đưa vào phần luyện từ vựng cho lần thăm sau. Trò chơi và dịch không giới hạn nằm trong gói Premium, và một gói dùng được cho cả hai người.
Nếu chuyện tình đang hướng tới đám cưới, bước tiếp theo là những câu nói trong đám cưới bằng tiếng của người yêu. Với ba chữ thường đến trước, hãy đọc cách nói "anh yêu em" bằng 10 ngôn ngữ, còn nếu gia đình người yêu là người Nhật, đây là 30 câu để ra mắt bố mẹ người Nhật.
Nếu gia đình người yêu là người Brazil hay người Ý, hãy đọc 30 câu để ra mắt bố mẹ người Brazil và 30 câu để ra mắt bố mẹ người Ý.
Với gia đình nói tiếng Tây Ban Nha hay người Pháp, hãy đọc 30 câu để ra mắt bố mẹ nói tiếng Tây Ban Nha và 30 câu để ra mắt bố mẹ người Pháp.