Können và müssen: có thể và phải

Ich kann schwimmen: động từ khuyết thiếu và động từ nguyên mẫu

können (có thể, biết) và müssen (phải) là động từ khuyết thiếu: chúng thêm một sắc thái – khả năng, sự bắt buộc – cho một động từ khác. Động từ khuyết thiếu mang đuôi chia và đứng ở vị trí thứ hai, như mọi động từ đã chia. Động từ thứ hai đi xuống cuối câu và giữ nguyên dạng nguyên mẫu: Ich kann gut schwimmen. Heute muss ich arbeiten. Hai động từ tạo thành một cái khung quanh phần còn lại của câu, và mọi thứ khác – thời gian, nơi chốn, nicht, tân ngữ – nằm bên trong khung.

Hãy nhìn số ít: nguyên âm đổi (ö → a, ü → u), và ich với er/sie/es không có đuôi nào cả – ich kann, er kann, không bao giờ là “er kannt”; ich muss, sie muss, không bao giờ là “sie musst”. Số nhiều lại theo quy tắc và giữ âm sắc: wir können, ihr müsst. Đọc muss với âm u ngắn, còn müssen với ü: tròn môi như khi nói u nhưng phát âm i.

Ich kann ein bisschen Gitarre spielen.Tôi biết chơi đàn ghi-ta một chút.

Kannst du …? Musst du …?: câu hỏi và nicht

Trong câu hỏi có–không, động từ khuyết thiếu lên đầu câu, còn động từ nguyên mẫu vẫn chờ ở cuối: Kannst du Auto fahren? Sau từ để hỏi, động từ khuyết thiếu đứng thứ hai: Wann musst du am Samstag arbeiten? nicht thường đứng ngay trước động từ nguyên mẫu: Ich kann nicht kommen. können có hai nghĩa: điều bạn biết làm (Er kann singen) và điều có thể xảy ra (Wir können morgen schwimmen). müssen là nghĩa vụ hoặc nhu cầu: Ich muss warten.

Musst du heute arbeiten?Hôm nay bạn có phải làm việc không?

Wir müssen noch zehn Minuten warten.Chúng tôi phải đợi thêm mười phút nữa.